Paddenstoelen kweken

Heb je zin om je eigen paddenstoelen te kweken? Dat begrijpen we goed! Er is iets heel bijzonders aan het zien verschijnen van de eerste kleine paddenstoeltjes op het aanrecht, die in een paar dagen uitgroeien tot een hele tros.

Paddenstoelen kweken thuis is makkelijker dan veel mensen denken. Met een paddenstoelenkit, waarin de paddenstoel al door de kweekzak heen is gegroeid, snijd je gewoon een opening, houd je de lucht vochtig en wacht je. De eerste paddenstoelen zijn vaak na 2-3 weken klaar om te oogsten, en dezelfde kit geeft meestal 2-3 keer oogst.

In deze gids krijg je een overzicht van het kweken van paddenstoelen, van de keuze van paddenstoelen en plaatsing tot verzorging, oogst en het gebruikte blok. Onderweg verwijzen we naar meer gedetailleerde gidsen, zodat je dieper kunt ingaan op precies het onderwerp waar je mee bezig bent.

Hoe kweek je paddenstoelen?

Paddenstoelen groeien niet uit zaad zoals groenten. Wat we eten is het vruchtlichaam van de paddenstoel, terwijl de paddenstoel zelf een netwerk van dunne, witte draden is dat mycelium wordt genoemd. Het mycelium leeft in een materiaal dat het kan afbreken, zoals hout, stro of graan, en als de omstandigheden goed zijn, schiet het paddenstoelen op.

Wil je meer weten over hoe paddenstoelen werken, lees dan onze gids over wat paddenstoelen zijn hier.

Er zijn grofweg drie manieren als je paddenstoelen wilt kweken:

• Kweek paddenstoelen met een kant-en-klaar paddenstoelenkit, waarin de kweekzak al volledig doorgroeid en klaar is om paddenstoelen te vormen
• Vanaf nul, waarbij je zelf het substraat (het materiaal waarin de paddenstoel groeit) mengt en steriliseert en paddenstoelenbroed toevoegt, dat bestaat uit graan of hout met levend mycelium
• Buiten op boomstammen of in bedden met houtsnippers, wat langer duurt en afhankelijk is van het weer

Voor beginners is onze paddenstoelenkit duidelijk de makkelijkste plek om te beginnen, omdat het moeilijkste werk al vooraf is gedaan. Paddenstoelen kweken vanaf nul vereist meer uitrusting en veel aandacht voor hygiëne, omdat schimmel en bacteriën snel grip krijgen op een substraat dat niet steriel is.

Wil je een meer concrete werkwijze voor oesterzwammen, lees dan onze gids over oesterzwammen kweken hier.

Welke paddenstoelen kun je thuis kweken?

Lang niet alle eetbare paddenstoelen kunnen thuis worden gekweekt. Veel bekende bospaddenstoelen leven samen met de wortels van bomen en laten zich niet in een zak kweken. De paddenstoelen die zich lenen voor het kweken, leven van dood hout en plantenresten, en ze zijn vaak zowel snel als robuust.

Een paar voorbeelden van paddenstoelen die je thuis kunt kweken:

• Oesterzwammen, die in verschillende kleuren voorkomen, zoals blauw, geel en roze
• Koningsoesterzwam en kruisingen daarmee, die een stevige steel en een vaste beet hebben
• Pruikzwam, ook bekend als Lion’s mane, die groeit als een pluizige, witte bol
• Kastanjezwam, die bruine hoeden en een volle smaak heeft

Veel mensen beginnen met oesterzwammen, omdat ze snel groeien en makkelijk te verzorgen zijn. Ben je benieuwd welke paddenstoelen verder lekker zijn in de keuken, lees dan meer in onze gids over eetbare paddenstoelen hier.

Kom goed op gang met je paddenstoelenkit

Een paddenstoelenkit kan meestal een tijdje in de koelkast wachten voordat je ermee aan de slag gaat, maar hoe eerder je begint, hoe verser het mycelium is. Het opstarten zelf duurt maar een paar minuten.

Wanneer je de kit hebt gestart, geldt meestal het volgende:

• De eerste kleine paddenstoeltjes verschijnen vaak binnen 1-2 weken
• De eerste oogst is meestal klaar na 2-3 weken, afhankelijk van de paddenstoel
• De volgende oogst komt wanneer je het blok grondig hebt besproeid en het wat tijd hebt gegeven
• De kit geeft meestal 2-3 oogsten voordat de voeding in het blok op is

De werkwijze zelf is vrij eenvoudig. Je opent de zak, zet de kit op een lichte plek zonder direct zonlicht en besproeit een paar keer per dag met water.

Plaatsing, temperatuur en luchtvochtigheid

Paddenstoelen hebben geen zonlicht nodig om voeding te maken, dus ze kunnen op veel plekken in huis staan. Ze hebben wel vocht, frisse lucht en de juiste temperatuur nodig.

• Temperatuur: De meeste paddenstoelen in kits gedijen bij 13-25 °C. Roze oesterzwam wil het echter graag warmer dan gewone kamertemperatuur, terwijl kastanjezwam het wat koeler prefereert
• Luchtvochtigheid: Boven de 80 % rond de paddenstoelen, wat je voor elkaar krijgt door 2-3 keer per dag te besproeien
• Licht: Indirect daglicht of gewone kamerverlichting, die de paddenstoelen vertelt welke kant ze op moeten groeien
• Lucht: Frisse lucht, maar geen tocht of droge warmte van een radiator

Een keuken, een bijkeuken of een plank zonder direct zonlicht werkt vaak prima, en een goede verstuiver maakt het makkelijk om de lucht vochtig te houden. Omdat paddenstoelen het hele jaar door binnen kunnen groeien, passen ze goed bij andere vormen van winterteelt, zoals kiemgroente op de vensterbank of een binnenmoestuin.

Wanneer zijn paddenstoelen klaar om te oogsten?

Paddenstoelen groeien snel zodra ze eenmaal op gang zijn, en een tros kan zichtbaar veranderen van 's ochtends tot 's avonds. Oogst ze wanneer de randen van de hoeden beginnen af te vlakken.

• Draai of snijd de hele tros bij de basis af in plaats van losse paddenstoelen te plukken
• Verwijder resten van stelen van het blok, zodat ze niet gaan rotten
• Besproei de kit grondig na de oogst en blijf besproeien tot de volgende oogst

Verse paddenstoelen blijven maar een paar dagen goed. Lees meer over hoe je het meeste uit je paddenstoelenoogst haalt in onze gids over paddenstoelen bewaren hier.

Wanneer je 2-3 keer hebt geoogst, is de voeding in het blok meestal op. Het gebruikte blok kun je verkruimelen in de compost of een bed in de tuin, waar het goede aarde wordt. Is het weer vochtig en koel, dan kan er zelfs een extra ronde paddenstoelen buiten tevoorschijn komen.

Klaar om je eigen paddenstoelen te kweken?

Paddenstoelen kweken vereist geen tuin, zaad of aarde - alleen wat ruimte, water en aandacht gedurende een paar weken. Het is ook een leuk project voor kinderen, die van dag tot dag kunnen meekijken. Veel mensen geven ook een paddenstoelenkit als een origineel cadeau voor een tuinliefhebber.

En vraag je je af of paddenstoelen lekker zijn om dagelijks te eten, dan kun je lezen over of paddenstoelen gezond zijn hier.