Gidsen

Tuinbonen zaaien

Pronkbonen zijn een type boon dat je niet alleen kunt eten, maar dat ook prachtig staat in de tuin. De sterke ranken groeien met gemak twee tot vier meter hoog langs een klimapparaat en bloeien vaak vanaf juni tot aan de eerste nachtvorst.

Het eerste dat je opvalt aan pronkbonen is de opvallende pronkbonen bloem. Die vormen grote trossen, meestal felrood, maar er zijn ook rassen met witte of rood-witte bloemen. Zowel bijen als hommels zijn er dol op, en de bloemen zijn bovendien eetbaar als kleurrijke toevoeging in een salade.

De peulen zijn breed, iets ruw van structuur en langer dan bij gewone bonen. Je eet ze het liefst jong, als snijboon.

Op deze pagina deel ik mijn beste tips over het kweken en verzorgen van pronkbonen. Wil je meer lezen over andere soorten bonen, bekijk dan onze uitgebreide gids over bonen zaaien.

Pronkbonen zaaien

Pronkbonen zaden zijn behoorlijk groot en opvallend, vaak gemarmerd in paars en zwart. Ze houden iets meer van warmte dan bijvoorbeeld de gewone stokbonen. Wacht daarom tot de grond echt 13-15 °C is voordat je buiten pronkbonen zaaien gaat.

Hier volgt een korte handleiding voor het zaaien:

Je kunt de zaden vooraf maximaal acht uur in lauw water weken. Langer dan dat, en ze kunnen gaan rotten.
Begin met voorzaaien vanaf begin mei in biologisch afbreekbare zaaibakjes, of zaai ter plekke vanaf begin juni – afhankelijk van het weer en de plek waar je gaat telen.
Zaai ze 2-3 cm diep.
Laat 20-25 cm ruimte tussen de planten langs het klimrek, of zet vier tot zes planten rond een piramide.
Geef direct na het zaaien rustig water en houd de grond licht vochtig tot de jonge planten opkomen.

Alles over afstanden vind je op onze pagina plantafstanden voor bonen. Bonen hebben tere wortels en houden er niet van om te worden verplant. Kies dus voor potjes die direct de grond in kunnen.

Zorg voor een stevig klimrek

Pronkbonen groeien niet alleen hoog, ze worden ook best zwaar – met meer blad dan gewone bonen.

Gebruik daarom stevige stokken van minimaal twee meter lengte boven de grond. Zet deze 30 tot 40 cm diep. Een piramide van vijf of zes stokken is stabiel en bovendien prachtig om te zien. Door de rijke bloei valt deze constructie goed op als eyecatcher in de border of als groene afscheiding bij het terras.

Zet het klimrek altijd neer vóór het zaaien, zodat je later de wortels niet beschadigt. Meer hierover lees je in onze gids over bonen opbinden.

Verzorging van pronkbonen

Pronkbonen hebben graag gelijkmatige vochtigheid. Droogt de grond uit tijdens de bloei, dan vormen de bloemen geen peulen – dit is meteen de meest voorkomende reden voor een lage oogst. Bedek de grond rond de planten in warme weken met compost om het vocht vast te houden.

Meststof is meestal niet nodig: bonen binden hun eigen stikstof uit de lucht. Als de ranken de top van het rek bereikt hebben, kun je de groeipunten toppen zodat de plant zijn energie vooral in de peulen steekt en niet in nog meer lengte.

Lees meer over de verzorging van bonen in onze artikelen: bonen water geven en bonen bemesten.

Pronkbonen oogsten

De eerste peulen kun je na zes tot acht weken oogsten. Pluk ze jong, als ze 10-15 cm zijn en nog lekker mals. Blijven ze hangen, dan worden ze snel draderig en taai en kun je ze beter laten drogen voor later gebruik.

Oogst elke drie tot vijf dagen de hele nazomer door. Hoe vaker je plukt, hoe langer de plant bloemen en nieuwe peulen blijft maken. Meer oogsttips vind je in ons artikel bonen oogsten.

Laat je de laatste peulen helemaal afrijpen aan de plant, dan kun je de grote gemarmerde bonen oogsten om te bewaren – ideaal voor de keuken of om volgend jaar opnieuw te zaaien.